ਦੀਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰਿਆ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ | ਅੱਜ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ | ਅੱਜ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚੀਨੀ ਲਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬਾਰੂਦ ਦੇ ਧਮਾਕੇ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਧੂੰਆਂ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ | “ਅਸੀਂ ਗਰੀਨ ਦੀਵਾਲੀ (ਹਰੀ ਦੀਵਾਲੀ) ਵੱਲ ਕਦੋਂ ਮੁੜਾਂਗੇ?” ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੀ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇਕ ਚਿੰਤਾ ਹੈ | ਗਰੀਨ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੀਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ |
ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਪਲਾਸਟਿਕ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਲਾਈਟਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਣਾ |
ਗਰੀਨ ਪਟਾਕੇ: ਜੇਕਰ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣੇ ਹੀ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ 'ਗਰੀਨ ਪਟਾਕਿਆਂ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ, ਜੋ ਆਮ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 30-40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘੱਟ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸ਼ੋਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ |
ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗੋਲੀ: ਰਸਾਇਣਕ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਫੁੱਲਾਂ, ਪੱਤੀਆਂ, ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ ਅਤੇ ਹਲਦੀ ਨਾਲ ਰੰਗੋਲੀ ਬਣਾਉਣਾ |
ਪਲਾਸਟਿਕ ਮੁਕਤ ਤੋਹਫ਼ੇ: ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪੈਕਿੰਗ ਲਈ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਾਗਜ਼ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਥੈਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ |
ਅਸੀਂ ਗਰੀਨ ਦੀਵਾਲੀ ਵੱਲ ਕਦੋਂ ਮੁੜਾਂਗੇ?
ਅਸੀਂ ਗਰੀਨ ਦੀਵਾਲੀ ਵੱਲ ਉਦੋਂ ਹੀ ਮੁੜ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਬਦਲਾਅ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਅਮਲੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣਗੇ | ਬੱਚੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਹਨ | ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ | ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਖੁਦ ਪਟਾਕਿਆਂ ਨੂੰ 'ਨਾ' ਕਹਿਣਗੇ, ਤਾਂ ਮਾਪੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਟਾਕੇ ਖਰੀਦਣੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ | ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਧੂੰਏਾ ਰਹਿਤ ਦੀਵਾਲੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਦੀਵਾਲੀ ਹੈ |
ਤੀਜੇ ਕਦਮ ਵਜੋਂ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਅਸਲ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ | ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਜਦੋਂ 14 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਬਨਵਾਸ ਕੱਟ ਕੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਾਪਸ ਆਏ ਸਨ, ਤਾਂ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਘਿਓ ਦੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾਏ ਸਨ ਨਾ ਕਿ ਬਾਰੂਦ ਦੇ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਏ ਸਨ | ਸਾਨੂੰ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ | ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਫੈਲਾਉਣਾ ਨਾ ਕਿ ਬਾਹਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਕਰਨਾ |
ਚੌਥਾ ਕਦਮ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੋਵੇਗਾ | ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਯੋਗ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਪਟਾਕਿਆਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਜਾਂ ਗਰੀਨ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਆਮ ਜਨਤਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ, ਕਾਨੂੰਨ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ | ਸਾਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਰ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ |
ਪੰਜਵੇਂ ਕਦਮ ਵਜੋਂ ਸਥਾਨਕ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲੇ | ਚੀਨ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਸਤੀਆਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਸਾਡੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗ਼ਰੀਬ ਕਾਰੀਗਰਾਂ (ਘੁਮਿਆਰਾਂ) ਦਾ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਖੋਂਹਦੀਆਂ ਹਨ | ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵੇ ਖਰੀਦਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਬਚਾਵਾਂਗੇ, ਸਗੋਂ ਕਿਸੇ ਗ਼ਰੀਬ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕਰਾਂਗੇ | ਇਹੋ ਅਸਲੀ 'ਗਰੀਨ ਦੀਵਾਲੀ' ਹੈ |
ਗਰੀਨ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਬਦਲਵੇਂ ਤਰੀਕੇ
ਗਰੀਨ ਦੀਵਾਲੀ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਰਚਨਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ | ਘਰ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾਓ | ਜੇਕਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਵੀ ਹਨ, ਤਾਂ ਐਲ. ਈ. ਡੀ. ਲਾਈਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ | ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਵੱਖਰੇ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੂਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਜਗ੍ਹਾ ਲੇਜ਼ਰ ਸ਼ੋਅ ਜਾਂ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਅਕਸਰ ਮਿਲਾਵਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ) ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੁੰਦਰ ਇਨਡੋਰ ਪੌਦੇ (ਜਿਵੇਂ ਮਨੀ ਪਲਾਂਟ, ਐਲੋਵੀਰਾ, ਤੁਲਸੀ) ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿਓ | ਇਹ ਤੋਹਫ਼ਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖੇਗਾ | ਪਟਾਕਿਆਂ 'ਤੇ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਜਾਂ ਲੋੜਵੰਦ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ, ਰਾਸ਼ਨ ਜਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ | ਕਿਸੇ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਲਿਆਂਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਟਾਕੇ ਦੀ ਕੰਨ ਪਾੜਵੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਚਮਕ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਤਿਉਹਾਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ, ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਉਮੰਗ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦਾ ਪੈਗਾਮ ਨਹੀਂ | ਆਓ ਇਸ ਵਾਰ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਦੀਵਾਲੀ ਮਨਾਈਏ ਜੋ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿਆ-ਭਰਿਆ ਰੱਖੇ, ਸਾਡੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਿਆਵੇ | ਧੂੰਏਾ ਅਤੇ ਸ਼ੋਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਕੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੇ ਸੱਚੇ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੰਗ ਹੈ |
-ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਮਾਰਟ ਸਕੂਲ, ਸਿਆੜ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ |
ਮੋਬਾਈਲ : 97815-90500
