'ਆਪੇ ਬੀਜਿ ਆਪੇ ਹੀ ਖਾਹੁ'

 'ਜਿਵੇਂ ਬੀਜੋਗੇ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਵੱਢੋਗੇ' ਇਹ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਜੋ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹੀ ਸਾਡੇ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਨੀਂਹ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਕੰਡੇ ਬੀਜ ਕੇ ਗੁਲਾਬਾਂ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਸਹੀ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ  ਪਾਲਿਆ-ਪੋਸਿਆ ਬਿਨਾਂ ਸਫ਼ਲਤਾ, ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ |
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਬੀਜ ਬੀਜਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ-ਦਇਆ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਮਿਹਨਤ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਦੇ ਬੀਜ | ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੋ ਨਿਯਮਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈ ਰਾਹੀਂ ਸਮਰਪਣ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਿਖ਼ਰਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਫਲ ਵੱਢਦਾ ਹੈ | ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਦਲੇ ਵਿਚ ਭਰੋਸਾ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੇਈਮਾਨੀ, ਲਾਪਰਵਾਹੀ, ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਸੁਆਰਥ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲਾਭ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇਹ ਅਕਸਰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ |
ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ | ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜੋ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਹੀ ਪਰਤ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ | ਜੇ ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ  ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ: ਜੇ ਅਸੀਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅਸਹਿਮਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ | ਸਾਡੇ ਸ਼ਬਦ, ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡਦੇ ਹਨ-ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ |
ਇਹ ਕਹਾਵਤ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ | ਹਰ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਲਈ ਹਾਲਾਤਾਂ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ  ਦੋਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਾਨੂੰ ਠਹਿਰ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਤੋਂ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਮੈਂ ਕੀ ਬੀਜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ? ਜੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਅੱਜ ਜੋ ਬੀਜ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ  ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ | 
ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਜੋ ਅਕਸਰ ਤੁਰੰਤ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਧਾਰਨ ਸਿਆਣਪ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਰਥਪੂਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ | ਚੰਗੇ ਵਿਚਾਰ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਚੰਗੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਆਿਖ਼ਰਕਾਰ ਇੱਕ ਸਫਲ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਭਰਪੂਰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਰੂਪ ਘੜਦੀਆਂ ਹਨ |
ਇਸ ਲਈ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਗਿਆਨ, ਦਇਆ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਦਿ੍ੜ੍ਹਤਾ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜੀਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੱਲ੍ਹ ਸਾਨੂੰ ਜੋ ਫ਼ਸਲ ਮਿਲੇਗੀ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੀਜਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ  ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਬੀਜਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ |
-0-