ਕੋਈ ਵੀ ਏ. ਪੀ. ਕੇ. ਫਾਈਲਾਂ ਡਾਊਨਲੋਡ ਜਾਂ ਇੰਸਟਾਲ ਨਾ ਕਰੋ- ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਕਮਲਦੀਪ ਗੋਇਲ
ਯਮੁਨਾਨਗਰ, 13 ਨਵੰਬਰ (ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਨਿਮਰ) -ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਕਮਲਦੀਪ ਗੋਇਲ ਆਈ. ਪੀ.
ਯਮੁਨਾਨਗਰ, 13 ਨਵੰਬਰ (ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਨਿਮਰ) -ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਕਮਲਦੀਪ ਗੋਇਲ ਆਈ. ਪੀ. ਐਸ. ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਨਵੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਹੁਣ ਜਨਮਦਿਨ, ਵਿਆਹ, ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ, ਹਾਊਸਵਾਰਮਿੰਗ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਸੱਦਾ ਪੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਏ. ਪੀ. ਕੇ. ਫਾਈਲਾਂ ਭੇਜ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਜਨਤਾ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ‘ਤੇ ਮਾਲਵੇਅਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕਮਾਏ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਾਈਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸੁਨੇਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਅਤੇ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਧਾਰਨ ਡਿਜੀਟਲ ਸੱਦਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਮਾਲਵੇਅਰ ਜਾਂ ਸਪਾਈਵੇਅਰ ਵਾਲੀਆਂ ਖਤਰਨਾਕ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਹਨ ਜੋ ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋਬਾਈਲ ਡੇਟਾ ਤੱਕ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਕ ਵਾਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਸਥਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਐਪਸ, ਯੂ. ਪੀ. ਆਈ. ਐਪਸ, ਓ. ਟੀ. ਪੀ., ਐਸ. ਐਮ. ਐਸ, ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀਆਂ, ਫੋਟੋਆਂ, ਵੀਡੀਓ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਤੋਂ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਾਰਨ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਪੀੜਤ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਤੋਂ ਜਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਸਾਮਾਨ ਫਾਈਲਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਕਮਲਦੀਪ ਗੋਇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿਚ, ਆਨਲਾਈਨ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਯੂ. ਪੀ. ਆਈ. ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ੱਕੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਏ. ਪੀ. ਕੇ. ਫਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਡਾਊਨਲੋਡ ਜਾਂ ਇੰਸਟਾਲ ਨਾ ਕਰਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਆਹ, ਜਨਮਦਿਨ , ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਸੱਦਾ ਏ. ਪੀ. ਕੇ. ਫਾਰਮੈਟ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਡਿਲੀਟ ਕਰ ਦਿਓ। ਅਸਲੀ ਡਿਜੀਟਲ ਸੱਦੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੀ. ਡੀ. ਐਫ. , ਜੇ. ਪੀ. ਜੀ. , ਪੀ. ਐਨ. ਜੀ. ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਲਿੰਕ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਏ. ਪੀ. ਕੇ. ਫਾਈਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਗੂਗਲ ਪਲੇ ਸਟੋਰ ਜਾਂ ਐਪਲ ਐਪ ਸਟੋਰ ਵਰਗੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਮੋਬਾਈਲ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਿਚ ‘ਅਣਜਾਣ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਐਪਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ’ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਰੱਖੋ। ਕੋਈ ਵੀ ਲਿੰਕ ਜਾਂ ਫਾਈਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ। ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਓ. ਟੀ. ਪੀ. , ਐਮ. ਪੀ. ਆਈ. ਐਨ. ਪਾਸਵਰਡ, ਯੂ. ਪੀ. ਆਈ. , ਪੀ. ਆਈ. ਐਨ., ਸੀ. ਵੀ. ਵੀ. ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਗੁਪਤ ਬੈਂਕਿੰਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੇ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯਮਿਤ ਅਪਡੇਟ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ। ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕੀ ਏ. ਪੀ. ਕੇ. ਫਾਈਲ, ਲਿੰਕ ਜਾਂ ਸੁਨੇਹਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਈਬਰ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ 1930 ‘ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਪੋਰਟਲ ( www.cyber-crime.gov.in ) ‘ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਾਈਬਰ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
