‘ ਮੱਕਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤਾ ’ ਬਾਰੇ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ’ ਚ ਪਹਿਲੀ ਰੱਖਿਆ ਬੈਠਕ ਸ਼ੁਰੂ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ , 31 ਅਗਸਤ ( ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੋਛੜ )- ਮੱਕਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਗਠਿਤ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੈਠਕ ਅੱਜ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ’ ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ । ਇਸ ਬੈਠਕ ’ ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ , ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਖੇਤਰੀ ਤੇ ਆਲਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਜਾਮਾ ਪਹਿਨਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ , 31 ਅਗਸਤ ( ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੋਛੜ )- ਮੱਕਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਗਠਿਤ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੈਠਕ ਅੱਜ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ’ ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ । ਇਸ ਬੈਠਕ ’ ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ , ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਖੇਤਰੀ ਤੇ ਆਲਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਜਾਮਾ ਪਹਿਨਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ । ਇਸ ਉੱਚ - ਪੱਧਰੀ ਬੈਠਕ ’ ਚ ਪਾਕਿ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਇਸਹਾਕ ਡਾਰ , ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਖ਼ਵਾਜਾ ਮੁਹੰਮਦ ਆਸਿਫ਼ ਅਤੇ ਫ਼ੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਸਿਮ ਮੁਨੀਰ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਫ਼ਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ । ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਲੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਿੰਸ ਫ਼ੈਸਲ ਬਿਨ ਫਰਹਾਨ , ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਿੰਸ ਖ਼ਾਲਿਦ ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਚੀਫ਼ ਆਫ਼ ਜਨਰਲ ਸਟਾਫ਼ ਜਨਰਲ ਫੈਯਾਜ਼ ਅਲ - ਰੁਵੈਲੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ । ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਹਾਕਾਨ ਫਿਦਾਨ , ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਯਾਸਰ ਗੁਲੇਰ ਅਤੇ ਚੀਫ਼ ਆਫ਼ ਜਨਰਲ ਸਟਾਫ਼ ਜਨਰਲ ਸੇਲਕੁਕ ਬੇਰਾਕਤਾਰੋਗਲੂ ਨੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ । ਇਸ ਗੱਠਜੋੜ ਰਾਹੀਂ ਤਿੰਨੇ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ । ਇਨ੍ਹਾਂ ’ ਚੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ , ਯੁੱਧ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਅਤੇ ਇਹ ਮੁਸਲਿਮ ਜਗਤ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਦੇਸ਼ ਹੈ । ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ , ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਫ਼ੌਜੀ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਥਿਕ ਤਾਕਤ ਹੈ । ਜਦਕਿ ਤੁਰਕੀ ਨਾਟੋ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਡਰੋਨ ਤੇ ਉੱਨਤ ਰੱਖਿਆ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ । ਬੈਠਕ ਦੌਰਾਨ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ , ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ’ ਚ ਸਾਂਝੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤੇ ਖੋਜ - ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ’ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੈਠਕ ’ ਚ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ’ ਚ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਕ ਸਥਾਈ ਸਕੱਤਰੇਤ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਾਕਾ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਮੁੱਖ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਖ਼ਵਾਜਾ ਆਸਿਫ਼ ਅਤੇ ਫ਼ੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਸਿਮ ਮੁਨੀਰ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਯਾਸਰ ਗੁਲੇਰ ਨਾਲ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਦੁਵੱਲੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਸੀ ਰਣਨੀਤਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ । ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ 7 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਮੱਕਾ ਵਿਖੇ ਸਾਊਦੀ ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ , ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੇਸੇਪ ਤੈਯਿਪ ਏਰਦੋਗਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਵਲੋਂ ਸਹੀਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ । ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੰਨਾਂ ’ ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਕ ਦੇਸ਼ ’ ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਮਲਾ ਬਾਕੀ ਦੋਵਾਂ ’ ਤੇ ਹਮਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ । ਇਹ ਬੈਠਕ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ’ ਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ - ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਾਕਿ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਰਹੱਦ ’ ਤੇ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ , ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਹੂਤੀ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਕੁਰਦ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ‘ ਚ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
