ਨੁਹਾਰ ਫਾਰਮ ਮਰਗਿੰਦਪਰਾ ਵਿਖੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪ
ਭਿੱਖੀਵਿੰਡ, 23 ਸਤੰਬਰ (ਬੌਬੀ)-ਨੁਹਾਰ ਫਾਰਮ ਮਰਗਿੰਦਪੁਰਾ ਵਿਖੇ ‘ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ’ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤਹਿਤ ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੋ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਸਬੰਧੀ ਕਿਸਾਨ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਭਿੱਖੀਵਿੰਡ, 23 ਸਤੰਬਰ (ਬੌਬੀ)-ਨੁਹਾਰ ਫਾਰਮ ਮਰਗਿੰਦਪੁਰਾ ਵਿਖੇ ‘ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ’ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤਹਿਤ ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੋ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਸਬੰਧੀ ਕਿਸਾਨ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਕੈਂਪ ਵਿਚ ਅਰਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਧੂਤ ਮੁੱਖ ਬੁਲਾਰੇ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਸਾਇਣਿਕ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਾ ਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਖਾਦਾਂ, ਸੂਖਮ ਜੀਵ ਆਧਾਰਿਤ ਘੋਲ ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾੜ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਵਿਹਾਰਕ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਕਰਵਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਖਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤੀ ਇਨਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਖੁਦ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਵਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ‘ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ’ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਤਹਿਤ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹੋਏ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਅਧੀਨ ਕਰੀਬ 100 ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਕਿਚਨ ਗਾਰਡਨ ਰਾਹੀਂ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 22 ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁੱਖ ਫਸਲਾਂ ਵਿਚ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਵਲੋਂ ਬਹੁ-ਫਸਲੀ ਮਾਡਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਮਿਲ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਪੈਦਾਵਾਰ ਕਰਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਾਂਝੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ ਵੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਕਸਦ ਅਜਿਹੀ ਸਥਾਨਕ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਭੋਜਨ ਸਥਾਨਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਘਰਿਆਲਾ ਤੋਂ ਹਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭੋਜਨ, ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਖੁਰਾਕੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਾਏ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਾਭਦਾਇਕ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਰਾਹੀਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਮਿੱਟੀ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ, ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਜੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਅਪਣਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਹਾਰਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਕੋਟ ਬੁੱਢਾ ਤੋਂ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੁਖਵੰਤ ਸਿੰਘ, ਜੁਪਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ, ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੋ ਤੋਂ ਗੁਰਬਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪਵਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ‘ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ’ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਫੈਸਿਲੀਟੇਟਰ ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਵੂਮੈਨ ਕਾਊਂਸਲਰ ਪ੍ਰਭਜੀਤ ਕੌਰ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਤਵੰਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਉਣ, ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਦੂਜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
